Te druk, overspannen of een burn-out? Wat is het verschil?

Inleiding

‘Heb je het gehoord? Wat? Raymond is ziek uitgevallen. Joh, echt? Wat heeft hij dan? Ja, een burn-out of zoiets. Ik noem het zelf gewoon een beetje overwerkt. Goh, nooit gemerkt dat hij zo druk was. Nee, dat zie je vaker bij die types, dan werken ze nog en dan zitten ze ineens 3 maanden thuis……’

Een willekeurig gesprekje op een willekeurige werkplek over een willekeurige medewerker over een specifieke aandoening, want dat is het. In dit artikel gaan we zoveel als dat kan in op de verschillen die er zijn tussen het spectrum van ‘wat te druk zijn’ tot ‘ uitvallen met een stevige burn-out’ en alles wat er tussen zit. Laten we eerst de soort van klachten schetsen die zich in dit spectrum bevinden.

Klachten

  • Slecht inslapen
  • Moeite met ontspannen
  • Piekeren
  • Sneller geïrriteerd zijn
  • Verhoogde ademhaling
  • Spierspanning, bijvoorbeeld in de nek of in de schouders
  • Vroeg wakker worden
  • Minder productief zijn
  • Concentratie problemen

Heb je (regelmatig) last van dit soort klachten, dan is het aan te raden opmerkzaam te zijn of deze klachten blijven, meer worden of afnemen. Het verschil in draaglast, dat wat je op je af ziet komen en draagkracht, dat wat je aan vermogens hebt om dat aan te kunnen, is mogelijk uit balans.

Welke type mens heeft er meer kans op?

Iedereen gaat anders om met stresserende factoren. En wat voor de een stress geeft, bijvoorbeeld een drukke baan die veel vraagt, betekent voor een ander zijn of haar levensgeluk. Het is dus belangrijk goed bij jezelf na te gaan hoe je je voelt of welke klachten je eventueel ervaart. Bij een constant en te groot verschil tussen je draaglast en je draagkracht, neemt de kans toe op een verergering van klachten. Te druk zijn mondt dan uit in een mogelijke (tijdelijke) overspanning en daarna te lang blijven doorgaan mondt mogelijk uit in een burn-out. Je kunt in algemene zin wel zeggen dat bepaalde type mensen eerder vatbaar zijn voor overspannenheid/burn-out achtige aandoeningen. Ben je iemand die

  • Zich snel verantwoordelijk maakt voor zaken
  • Een zeker perfectionisme nastreeft
  • Moeite hebt met nee-zeggen
  • Alles onder controle wil houden

Dan is de kans groter dat je belastbaarheid onder druk komt te staan, dus eerder overspannen of zelfs burn-out kunt raken.

Overspanning versus Burn-out – and the winner is…..

Er is zeker een verschil tussen overspanning en een burn-out en tegelijkertijd ook een overlap. Ook in de aanpak zit een verschil. Waar een overspanning ook veroorzaakt kan worden door iets dat ineens gebeurd (bijvoorbeeld een overlijden van een dierbare) of een plotselinge piek in de werkbelasting (iemand die vlak voor zijn promotie zit) of iets in de relationele sfeer (ruzie met je partner), heeft een burn-out vaker een sluimerende aanloop en meer te maken met jouw persoonlijkheid. Het is het stelselmatig ontkennen van de klachten en constant de grenzen verleggen in wat men wel en niet aan kan. Dit kan zelfs enige jaren duren waarbij het klachtenpatroon steeds iets verergert. De overspannenheid is in feite de fase die voorafgaat aan de burn-out. Door in te grijpen tijdens de overspannenheid is de kans op een sneller herstel vele malen groter dan bij een burn-out. Dit laatste herstel kan maanden, soms zelfs jaren duren. De motor is in dat laatste geval opgeblazen en er wordt wel eens gezegd dat die niet meer op het normale niveau zal kunnen terugkomen. Bij burn-out gerelateerde klachten moet je denken aan:

  • Angst- en paniekklachten
  • Sterk gevoel van vervreemd zijn van jezelf en anderen
  • Extreem gevoel van mentale en fysieke uitputting
  • Tot niet veel meer toe in staat zijn
  • Depressie

En zoals je ziet zijn deze ‘stevige’ klachten vaak aanleiding voor een langduriger herstelproces, waarin rust, behandeling door een professionele begeleider noodzakelijk is. Toch kan het nog steeds zo zijn dat mensen, ondanks deze klachten, van de ene op de andere dag ‘omklappen’. Het niet hebben zien aankomen dus. Herken je nu al dit soort burn-out achtige klachten, neem dan a.u.b. direct contact op met de huisarts of een professionele begeleider. Heb je lichtere klachten dan kan het een idee zijn om de stressmeter eens in te vullen op onze site. Stuur dit bericht met de knop aan de zijkant gerust door aan iemand waarvan jij vermoed dat het niet goed gaat. Wie weet zet je iets in beweging…….