Faalangst, perfectionisme – ‘What’s in a name?’

Inleiding

De dingen graag goed doen. Natuurlijk, dat willen we allemaal! Niemand staat ’s ochtends met het idee op ‘hoe zal ik deze dag eens goed verstieren voor mezelf of anderen?’. Toch slaan we soms door in ons streven naar perfectie. Het kan het streven zijn naar:

slecht inslapen, slapeloosheid, stress, ontspanning, vanjestressaf, lars ratering, coaching, training, online cursus, balans, minder piekeren, afvallen, gewicht, timemanagement, tijdhantering, spierontspanning, gezonder leven, fitter worden, minder ziekteverzuim, meer energie, sollicitatiegesprek, werk-privé balans
  • De perfecte partner zijn
  • De perfecte moeder/vader/partner/… zijn
  • De perfecte baan hebben
  • De perfecte leidinggevende zijn
  • De perfecte collega zijn
  • Het perfecte lichaam hebben
  • Vul zelf naar hartenlust in…..

En dit wordt ons al van jongs af aan ingepeperd. Vaak krijgen we deze onbewuste boodschappen van ouders/leraren die ons vertellen; ‘wees slim’, ‘werk hard’, ‘wees vriendelijk’ of ‘wees perfect’. Deze patronen maken we ons eigen en worden richtlijnen waarlangs we leven. En daar is op zichzelf niets mis mee. Je komt er ook ergens mee in deze wereld. Je kunt worden wie je wilt zijn. Het behoedt ons ook voor situaties in ons (werk)leven die afkeuring tot gevolg kunnen hebben. Het is niet zo handig om constant ‘nee’ te zeggen tegen elk extra werk dat je krijgt aangeboden van je leidinggevende.

De druk tot presteren neemt alleen maar toe

Tegelijkertijd is ook de druk tegenwoordig groot. De druk om te presteren neemt alsmaar toe. Met minder mensen moet hetzelfde of juist meer worden gedaan. Daarnaast krijgen we dagelijks boodschappen vanuit diverse media (ja, ook Facebook….) die stellen hoe we nog beter,slimmer, dunner en mooier kunnen worden. Het is natuurlijk niet echt ‘fancy’ om op facebook te laten weten dat het juist niet zo lekker loopt met je leven.

Het kernpatroon perfectionisme stuurt ons dus op al deze terreinen. Of het nu gaat om:

  • Subassertiviteit, dus niet of nauwelijks ‘nee’ kunnen of durven zeggen.
  • Faalangst en dus niets meer doen, omdat elke actie die je onderneemt mis kan gaan
  • Teveel verantwoordelijkheid nemen en dus altijd ‘ja’ zeggen als er iets geregeld moet worden
  • Uitstelgedrag en tot weinig meer komen.
  • Besluiteloosheid (en daar weer over piekeren), omdat over elke beslissing gewikt en gewogen wordt. Alleen maar denken en minder voelen.
  • ….

Het zijn allemaal patronen die gestuurd worden uit het basispatroon ‘perfectionisme’. In feite hebben we onszelf aangeleerd dat we ‘niet oké’ zijn zoals we zijn. Het leidt tot een constante behoefte naar bevestiging, naar niet afgewezen worden. Onder al deze gedachten zitten vervelende gevoelens als schuldgevoelens, angst, boosheid die we proberen te vermijden. Het gevolg is stress, waarbij we stress zien als een klachtenpatroon (piekeren, spierpijn, slecht slapen, etc.). Het kan zich uiteindelijk uiten in ziektes als burn-out of overspannenheid.

Het ‘medicijn’?

Wat is nu de tegenhanger van perfectionisme? Voordat we hier naar toe gaan, is het zaak te begrijpen dat het doorbreken van dit soort patronen lastig is. Niet alleen omdat het jezelf toestaan iets anders uit te proberen en dat te blijven volhouden (net als stoppen met roken) lastig is. Ook onze omgeving is niet zo ingesteld op ons ‘andere’ gedrag. Op het moment dat je besluit vaker ‘nee’ te zeggen of te gaan onderhandelen (en daarvan te genieten), kan dit in eerste instantie ook weerstand oproepen bij je omgeving.

In feite start het met toestaan dat je niet perfect hoeft te zijn om geliefd te zijn/worden. Het is oke zoals je nu bent. Het begint met te voelen wat je eigen grens is (of na te gaan wat deze grens is) en van daaruit je handelen te laten plaatsvinden. Het begint met het leren waarderen van beide kanten van jezelf, dus het deel dat perfect wil zijn en ervoor zorgt dat je iets maakt van je leven en het deel in je dat mag spelen, creatief en nieuwsgierig is en van het leven mag en kan genieten.

Extra informatie

Wil je meer weten over het fenomeen stress, download dan het E-book, door je gegevens rechts in te geven. Je ontvangt ook het maandelijkse artikel over het onderwerp. Wees vrij om dit artikel door te sturen naar anderen. Je kunt ook de stressmeter invullen om je huidige stressniveau te meten.