Piekeren? Ik ben erg gek op!

Hoe werkt dat piekeren?

Iedereen maakt zich op bepaalde momenten ergens zorgen over en dat is maar goed ook! Over sommige zaken in je leven moet je ook onrustig worden, ja misschien zelfs even piekeren. Het zorgt ervoor dat je problemen die ertoe doen opgelost worden en dat doe je door erover na te denken. Je baan kwijt? Toch handig om even na te denken wat de volgende stap wordt. Je partner gisteravond de mantel uitgeveegd? Wel fijn om even stil te staan hoe je dat weer gaat herstellen. Sommige mensen piekeren alleen meer dan goed voor ze is. En dan doen ze dan het liefst als ze willen slapen of als ze lekker ontspannend onder de douche staan. Voor deze mensen betekent stress voornamelijk teveel piekeren. Die eeuwige stemmetjes in je hoofd (nee, je bent niet paranoia…) die van alles tegen je zeggen. Mijn ‘favoriete’ zinnetjes:

  • Dat kun je niet…..
  • Zie je nu wel….
  • Oeps, nu vinden ze maar raar,…
  • Voordat ik mag ontspannen moet ik eerst….

Soms zijn het niet eens deze bewuste gedachten, maar eerder onrustige gevoelens die maken dat ik me constant opgejaagd voel. De oorzaak ligt dan wel bij dit soort van gedachten. Dit buitensporige en vaak nutteloze piekeren ontneemt je veel plezier in je leven en kan het dagelijks functioneren flink verstoren:

  • slecht inslapen
  • vroeg wakker worden
  • moeilijk tot ontspanning kunnen komen
  • een slechte nacht van zondag naar maandag
  • ziek worden tijdens vakantie
  • ….vul in naar wens….

 Joepie een testje!

Scoor jezelf eens op de volgende punten door het ‘ermee eens te zijn’, ‘een beetje mee eens te zijn’ of ‘helemaal niet mee eens te zijn’:

  1.  Piekeren is een bron van stress in mijn leven. Ik doe het ‘vaak’ en ‘intensief’.
  2. Als ik begin met piekeren vind ik het lastig om te stoppen.
  3. Mensen die mij goed kennen vinden dat ik me vaak te veel zorgen maak over zaken.
  4. Ik val moeilijk in slaap of vind het lastig om weer in slaap te komen.
  5. Ik zie vaak rampscenario’s voor me als ik aan een probleem denk.
  6. Ik maak me zorgen over dingen die zouden kunnen gebeuren.
  7. Ik kan niet goed tegen onzekerheid.
  8. Ik maak me over de kleine dingen meer zorgen dan strikt noodzakelijk.
  9. Als ik zit te piekeren, maak ik mezelf meestal meer overstuur in plaats van te proberen mijn zorgen op te lossen.
  10. Soms ben ik zo erg aan het piekeren dat ik er ziek van word.

Als je op 2 of meer items ‘mee eens’ hebt gescoord, betekent dit dat piekeren voor een belangrijk deel bijdraagt aan je stressniveau (e.e.a. natuurlijk afhankelijk van hoe vaak en intensief je het doet).

Als je een piekeraar bent, weet je hoe moeilijk het is om daarmee te stoppen. Het feit dat iemand tegen je zegt dat je niet zo moet piekeren is net zo effectief als dat ik tegen je zeg dat je niet moet denken aan een paarse olifant met witte stippen (zag je hem?). Niet willen piekeren zorgt er vaak juist voor dat we nog meer gaan piekeren. Zelfs als we ons niet bewust zijn van onze zorgen, maken we ons mogelijk zorgen. Op een onbewust niveau kunnen gebeurtenissen, ervaringen, problemen, etc. doorwerken in een automatische piekerrespons die moeilijk te doorbreken is. Gelukkig zijn er wel een aantal zaken die je kunt doen. Maar voordat we daar zijn, nog iets meer over wat er nu eigenlijk gebeurd.

De piekercyclus

Piekeren is een proces dat wordt geactiveerd als een gebeurtenis, situatie of omstandigheid als potentieel gevaarlijk of bedreigend wordt ervaren door jezelf. Je denkt (dat kan heel kort zijn) soms bewust of onbewust na, en afhankelijk van welke teksten je tegen jezelf zegt, creëer je allerlei emotionele reacties (angst, boosheid, schaamte, etc.). Als je zelfgesprekken redelijk en positief zijn, zal je stressniveau dalen. Zijn je zelfgesprekken redelijk negatief en irrationeel, zal dit je extra kopzorgen geven. Heb je een stevige perfectionist ‘in’ je, dan zal dat de kans op piekeren vergroten. Dit geldt ook voor een ‘oververantwoordelijke’, of een ‘controlfreak’ die je ‘in’ je kan hebben. Voor wat betreft het ‘in’ je google maar eens op voice dialogue, maar ik ga hier in de toekomst nog zeker een keer een artikel (inmiddels gedaan!) over schrijven. De zorgen uiten zich niet alleen emotioneel, maar kunnen ook fysiek doorwerken.

Heb je eenmaal een piekergedachte, dan kun je ook weer gaan piekeren over die piekergedachte en vervolgens weer over die gedachte. We noemen dat de zogenaamde piekercyclus, die lastig stop te zetten is.

Een paar zaken die je kunt doen zijn:

  • Voer positieve zelfgesprekken, die kun je ook uitschrijven
  • Plan een piekermoment of piekerplek waarmee je jouw piekergedrag meer kanaliseert.
  • Zeg STOP tegen jezelf als het proces zich gaat afspelen en herhaal dit een aantal keren op het moment dat je weer aan piekeren slaat. Soms helpt het visualiseren van een stopbord bij sommige mensen heel erg goed.

Wil je actief aan de slag met je eigen piekergedrag, meld je dan nu aan voor het online programma. Vul de stressmeter in als je wilt weten hoe jouw huidige stressniveau is. Wil je op de hoogte blijven van de artikelen die we schrijven, vraag dan het gratis e-book aan, je ontvangt  dan eens per 2 a 3 weken een nieuw artikel rondom het thema stress. De oplossing kan ook sneller, kijk het volgende filmpje maar: