Ik en al mijn andere ikken

Inleiding

Oke, het lijkt alsof ik met deze titel zeg dat ik schizofreen ben. Dat is geenszins het geval! Echter, denken dat je maar uit een ‘IK’ bestaat doet geen recht aan de werkelijkheid. Dat zegt dan mijn ‘stellige IK’. Dit artikel gaat over hoe we onszelf soms klemzetten, ja soms zelf overspannen worden en geeft woorden aan de krachten die soms in onszelf gaande zijn, waardoor zaken (nog) niet lukken of ronduit verkeerd lopen. Het gaat over kwetsing en kwetsbaarheid.

Nb. De titel is goed gejat (beter dan slecht bedacht) van het boek ‘ik en mijn ikken’ van Judith Budde en Berry Collewijn.

Voice dialogue of de psychologie van de IKKEN

Oke, eerst wat achtergrond info voordat we de praktijk ingaan. Want het mooie aan deze theorie is zijn eenvoud. Je hoeft geen jarenlange studie psychologie gevolgd te hebben om te snappen hoe dit werkt.

De ‘Theory of the selves’ of ‘de interne stemmen’ kwam op in de jaren 70. Twee therapeuten (Hal & Sidra Stone; een echtpaar) kwamen er tijdens gesprekken achter dat wij als mens niet 1 iemand zijn, maar meerdere ‘IKKEN (selves)’ hebben zoals zij dat noemden.

Karakters met een eigen persoonlijkheid, strategie, emoties, ja soms zelf een eigen stem [1]met elk hun functie. Veel voorkomende types (maar de lijst is eindeloos) zijn: de perfectionist, de zorgzame, de pleaser, de controller, de pusher, de creatieveling, de genieter, het korte lontje, de behager, de rationalist, het speelse kind, de onafhankelijke, etc.

Ieder van deze types heeft zo zijn functie. Je zou kunnen zeggen dat hij het FORT goed bekwaakt (wat dat fort precies is leg ik verder uit). Als jij bijvoorbeeld een stevige PERFECTIONIST hebt, zorgt deze kant ervoor dat je huis er picobello uit ziet op het moment dat je ouders op bezoek komen. Een ‘regel’ die deze kant hanteert is ‘je huis moet er voor de buitenwereld netjes uitzien (wat zullen ze anders niet van je denken)’. Niets mis mee toch?

Wie wil zijn ouders nu op bezoek laten komen, terwijl de kamer onder het stof ligt en je niet door de ruiten naar buiten kan kijken doordat ze al 3 maanden niet gewassen zijn. Toch kan deze kant ook te ver doorslaan te overspannen reageren. Als je voor de vierde keer gecontroleerd hebt of het toilet echt wel schoon is en voor de derde keer die dag kijkt of het bestek echt wel goed  afgewassen is, sla je door.

Een mooie film van Disney Inside Out gaat ook in op die stemmen in ons hoofd:

 

Elke kant heeft zo zijn voors en zijn tegens. De VERANTWOORDELIJKE zorgt ervoor dat wat gedaan moet worden ook af is, die regelt het wel als er iets gedaan moet worden en zegt snel ja op elk verzoek dat komt. Tegelijkertijd kun je niet overal verantwoordelijk voor zijn. Heb je een sterke CREATIEVELING in je, dan is geen dag bij jou hetzelfde en kom je vaak met de gekste oplossingen. Energieke en leuke dagen zijn het gevolg, maar de kans bestaat dat het ook wat vermoeiend is (laat staan voor je omgeving).

Alles gaat dus om balans en om het herkennen van je eigen kwetsbaarheid, want daar bieden deze kanten je bescherming voor.

 De metafoor van de bus en wie er voor- en achterin zit

Als je al die personages met hun eigen strategieën, stemmen, emoties in een bus zou plaatsen, zijn er die meer voorin de bus zitten (en soms op de bijrijders stoel plaatsnemen) en er zijn er die wat meer achterin zitten. Zo zei een coachee een keer tegen me ‘die levensgenieter van mij zit niet achterin de bus, die zit in de kattenbak en komt er eigenlijk nooit uit’.overspannen, stress, stresshantering, RET, ontspanning, vanjestressaf, lars ratering, coaching, training, online cursus, balans, minder piekeren, afvallen, gewicht, timemanagement, tijdhantering, spierontspanning, gezonder leven, fitter worden, minder ziekteverzuim, meer energie, sollicitatiegesprek, solliciteren

Hoe fijn zou het zijn als je zelf wat meer aan het stuur zit van de bus en je meer invloed hebt op wie je de bus laat besturen. Wil je wat minder piekeren, wellicht dat je jouw PIEKERAAR wat meer naar achteren kunt plaatsen en je GENIETER wat meer aan het stoer laat plaatsnemen.

Wat al deze bodyguards doen, want dat zijn het, is kwetsing voorkomen, in feite de kwetsbaarheid die we allemaal hebben beschermen. Vandaar de term bodyguard. De PLEASER zorgt ervoor dat iedereen je aardig vindt, hij voorkomt afwijzing. En afwijzing of uit de groep gestoten worden is voor ons mensen niet te verdragen. Zijn tekst zou kunnen zijn ‘als ik er nu maar voor zorg dat iedereen mij aardig vind, iedereen te vriend hou, schop ik niemand tegen de schenen en blijft iedereen ook bij mij’. Nadeel is natuurlijk dat je nooit echt je eigen grenzen aangeeft en dus overladen wordt met werk, opdrachten, etc. Vandaar dat mensen met een burn-out of overspaning een soort van foute combinatie aan stevige IKKEN hebben, bijvoorbeeld een pleaser en een PUSHER. Die laatste zorgt ervoor dat er veel werk wordt verzet, zaken op tijd af komen, maar gaat volledig voorbij aan de eigen behoeften.

‘Oplossing’

Kun je dit nu makkelijk ‘oplossen’? Mijn oplossingsgerichte IK zou zeggen, ‘maar natuurlijk!’ Dus als je een stevige criticus hebt die overal commentaar oplevert, dan heb je die zo achter in de bus. Nee, zo makkelijk is het zou mijn ‘analyticus’ zeggen. En ik geloof dat het er ergens tussen in zit……..Allereerst is het jezelf bewust worden van deze kanten en met name de kanten waar je af en toe last bij ervaart een eerste stap. Ik kom er zelf steeds meer achter dat het om impulscontrole gaat, dus niet te snel reageren, maar even de ruimte benutten tussen de ervaring/waarneming en wat je vervolgens doet met wat je meemaakt. Stephen Covey noemt dat onze vrije ruimte en in die vrije ruimte kun je keuzes maken. Het begin echter wel met bewustwording. Vragen die je jezelf kunt stellen zijn:

  • Waar beschermt deze kant mij voor, wat moet er voorkomen worden?
  • Wat is zijn of haar positieve functie, waar draagt hij of zij aan bij?
  • Hoe dient deze kant zich aan en welke situaties?

overspannen, Slecht inslapen, stress, stresshantering, RET, ontspanning, vanjestressaf, lars ratering, coaching, training, online cursus, balans, minder piekeren, afvallen, gewicht, timemanagement, tijdhantering, spierontspanning, gezonder leven, fitter worden, minder ziekteverzuim, meer energieEn welke andere IK mag dan wat meer aan bod komen. En welke teksten zou deze kant dan zeggen, waar kan hij bij helpen?

Een andere tip is het boekje kopen ‘Ik en mijn ikken’  van Judith Budde en Berry Collewijn. Daar wordt nog veel meer uitleg gegeven bij deze theorie met vele praktische voorbeelden.

En als laatste meld je aan voor ons programma, daar leer je spelenderwijs rondom het onderwerp STRESS je eigen IKKEN meer kennen. Wij verzorgen ook coachingssessies waarin we werken met de methodiek van Voice Dialogue. Een belevingsgerichte ervaring die nog meer impact geeft. Of het nu gaat om loopbaanvragen, persoonlijke effectiviteit of het vergroten van  je eigen ondernemerschap.

Wil je actief aan de slag met je eigen piekergedrag, meld je dan nu aan voor het online programma. Vul de stressmeter in als je wilt weten hoe jouw huidige stressniveau is. Wil je op de hoogte blijven van de artikelen die we schrijven, vraag dan het gratis e-book aan, je ontvangt  dan eens per 2 a 3 weken een nieuw artikel rondom het thema stress.

[1] Let maar eens een dag op je eigen interactie met anderen. En ga eens na of jouw stem verandert in de interacties die je hebt met anderen. Je zult soms verstelt staan met welke verschillende intonaties je jouw gesprekken voert. En elke stem kan (mogelijk) een andere kant van jou vertegenwoordigen. Wordt je snel boos, wellicht dat jouw ‘kortje lontje’ aan het werk is. Begin je wat staccato te praten en ben je veel aan het woord. Wellicht is jouw ‘analyticus’ bezig. Reageer je te overspannen, wellicht dat jouw pusher aan het werk is.